I hate milk. I love Harvey Milk.

Festen reloaded ή γιατί μισώ τα ντόπια Q & A

Το Festen (1998) σαφώς το ξέρετε και προφανώς το αγαπάτε: περιεχόμενο που σου ανακατεύει τα σωθικά, μεταφορικά, σε επαναστατική, κουνημένη και σκοτεινή φόρμα που προσπαθεί φιλότιμα για το ίδιο, κυριολεκτικά. Dogme 95 στην πιο σκληροπυρηνική του εκδοχή και όσοι δεν το γνωρίζετε, ψάξτε το.

Τα Q & A επίσης ξέρετε τι ειναι. Ή μάλλον, ΔΕΝ ξέρετε, εκτός αν έχετε παρακολουθήσει κάποια εκτός Ελλάδος. Γιατί, αυτά που έχω παρακολουθήσει εγώ εδώ, μόνο Q & A (Question and Answer ήτοι ερωτοαπόκριση, για τους αθεράπευτους ελληνοκεντρικούς) δεν είναι. (Και το λέω φέροντας κάθε ευθύνη ότι ίσως κάποτε συντέλεσα στο να μπερδέψω τα πράγματα ακόμη περισσότερο σε κάποια απ' αυτά μεταφράζοντας ίσως όχι όπως οι θεατές επιθυμούσαν τα λεχθέντα των αλλόφωνων συντελεστών.)

Το Εθνικό Θέατρο (με το τέλειο νέο logo και το τέλειο νέο site) έχει τελευταία πάρει διάφορες πρωτοβουλίες για να γίνει πιο "της εποχής του". Ας πούμε, βάζει εγκαταστάσεις (τα θεϊκά χαχανητά και χειροκροτήματα στο ασανσέρ του Κοτοπούλη πέρισυ ήταν ίσως η καλύτερα ενταγμένη στο χώρο ηχητική εγκατάσταση που έχω υπόψιν) στους χώρους του και οργανώνει προβολές ταινιών που έχουν κάποια σχέση με τα θεατρικά που ανεβάζει. Επ' ευκαιρία του ανεβάσματος της παράστασης Η Καλή Οικογένεια του Γιόακιμ Πίρινεν είπε το καημένο το Εθνικό να κάνει μια προβολή της παραπάνω ταινίας. Καλή επιλογή της ταινίας, δεδομένης της ανησυχητικής τελειότητας που σπάει απότομα στην ταινία και της υπερ-ανησυχητικής τελειότητας , που φαίνεται τέτοια ακριβώς επειδή της λείπει και η παραμικρή ρωγμή στο θεατρικό. Υπέρκαλη και η επιλογή του Τριανόν για όλες αυτές τις ψαγμένες προβολές, καθώς και η επιλογή του πάνελ: Ζουμπουλάκης, Χατζησάββας (την, even in real life, αγγελοπουλική Αιδίνη την προσπερνώ) έκαναν και με το παραπάνω. Τουλάχιστον, αρχικά.

Όταν ήρθε η ώρα για το πολύπαθο Q & A ( αυτές, τελοσπάντων, τις ρημαδιασμένες ερωτήσεις του κοινού) το πράγμα πήρε επικίνδυνη τροπή. Καθένας έλεγε το κοντό και το μακρύ του (όπως μόνο εδώ συμβαίνει, γιατί έξω, συχνά το διαβασμένο κοινό έχει έτοιμες ερωτήσεις από το σπίτι, που τις συνδυάζει επιτόπου με κριτική σκέψη με το θέαμα), ο κάθε πικραμένος προσπαθούσε να προβάλλει το σκονισμένο εγώ του και να δει εντελώς βιωματικά την ταινία ή να κρίνει και να συγκρίνει, ο αμαθής, όρους όπως κλασικό και πρωτοποριακό. Όσο προχωρούσε, δε, γινόταν χειρότερο. Τελικά, καταλήξανε να συζητούν για το Γεωργουσόπουλο (ο νοών νοήτω), για τα γιουχαίσματα στην Επίδαυρο για το πως το θέατρο πηγαίνει μπροστά (αν πηγαίνει) και τέτοια άσχετοπολυφορεμένα. Μια δημιουργική κουβέντα για τα σκηνοθετικά μέσα της αναπαράστασης του ανθρώπινου μπάχαλου ή τη δυσκολία της υποκριτικής προσέγγισης του τέλειου τους ήταν, φαίνεται, αδύνατη.

Από την πόλη έρχομαι και στην κορφή κανέλλα, κυρίες και κύριοι. Δεν αντέχω άλλο τα αισχρά Q & A σας. Δε θέλω να ξανακούσω τη γνώμη του κοινού. Ούτε και των ειδικών, σε τέτοιες περιπτώσεις, γιατί και αυτοί παρασύρονται από τη βλακεία του κοινού και καταλήγουν να είναι ολίγον φαιδροί. Και δεν αντέχω να είμαι αυτόπτης μάρτυρας αυτής της φαιδρότητας, sorry.

Carlito's Way (1993)

Ενώ όλοι ασχολούνται με τις Χρυσές Σφαίρες, εμένα μου ήρθε να ασχοληθώ με το Carlito's Way που είδα πάλι πρόσφατα και συγκλονίστηκα. Το θυμάμαι κι ας πέρασαν μέρες, γιατί, όταν αυτός που κρατάει τη μπαγκέτα και διευθύνει άψογα με το πιο ανεπαίσθητο κούνημά της, αξίζει χρυσό --και ο Brian De Palma ανήκει σ' αυτούς-- η ταινία μένει για πάντα.

Κατ' αυτόν τον τρόπο, το Carlito's Way δεν έχει παλιώσει σχεδόν καθόλου και το μόνο που μαρτυράει ότι είναι ταινία δεκαπενταετίας και βάλε είναι η ηλικία των ηθοποιών --που ήταν νιοι και γέρασαν. Από τον δύσθυμο, πλην όμως φέρελπι φιλήσυχο πολίτη πορτορικανής καταγωγής Carlito Brigande, που όμως, ούτε το όνομά του δεν τον αφήνει ν' αγιάσει, και μένει κολλημένος στην παρανομία (brigant σημαίνι ό,τι και bandit, δηλαδή ο κοινός ληστής) που δανείζεται τη μορφή του Al Pacino ίσως στην πιο γοητευτική στιγμή της καριέρας του, μέχρι τον εκπληκτικό rotten to the core δικηγορο-μαφιόζο με το μαλλί μπούκλα και γυαλούμπα Sean Penn στη, με σιγουριά, λιγότερο γοητευτική (αναφέρομαι καθαρά σε εκτίμηση του sex appeal, μην μπερδεύεστε) στιγμή της καριέρας του. Στο ενδιάμεσο παρελαύνουν άλλοι πολλοί από τα κακόφημα κλαμπάκια και τις επικίνδυνες στράτες της Νέας Υόρκης: ο παραπληγικός χαφιές, πάλαι ποτέ πρωτοπαλλήκαρο Lalin, στο πρόσωπο ενός νεότατου Viggo Mortensen, το new entry στο νταραβέρι της άσπρης (και θανάσιμο χτύπημα) Benny Blanco στο πρόσωπο του σχεδόν παιδιού ακόμα John Leguizamo και μερικοί ακόμα.

Όλα είναι γοητευτικά σ' αυτή την ταινία, όλα σωστά δομημένα, όλα υπέροχα. Από τις σκηνές που ο σκληρός Carlito μοιράζεται με την αδυναμία του Gail ή με την ανάμνησή της, μέχρι το σφιχτογραμμένο και με έντονο αυτοσαρκασμό voice over του αφηγητή-πρωταγωνιστή, μέχρι ακόμη και τις ενδυματολογικές επιλογές του, όπως το μαύρο δερμάτινο και τα γυαλιά ηλίου . Ειδικά αυτό το δερμάτινο άφησε εποχή και ξαναχρησιμοποιήθηκε σε παρόμοια πιο μακριά συνήθως εκδοχή σε άπειρες ταινίες στη συνέχεια (Face Off, Matrix μερικά τρανταχτά παραδείγματα). Αυτό το μαύρο δερμάτινο με κάνει κι εμένα να κρυώνω φορώντας το, μάταια νομίζοντας ότι θα μοιάσω, έστω και λίγο, στον Carlito ή ότι θα πάρω λίγη από τη μπέσα του, που τον στέλνει αδιάβαστο.