Thursday, April 26, 2007

Molière (2007)

Μια ταινία με ένα Μολιέρο, Romain Duris, κατά πολύ γοητευτικότερο απ’ όσο τον δείχνουν τα χαρακτικά των συγχρόνων του μπορεί να καυχιέται ότι θα συγκινήσει κόσμο. Αν δε ο Μολιέρος περιτριγυρίζεται από τη φλογερή ιταλιάνα Laura Morante και τη ψηλομύτα χήρα Ludivine Sagnier, εδραιώνει ακόμη περισσότερο τη θέση του ως Καζανόβα του θεάτρου, όπως και ήταν, χάρη στη φήμη και το πνεύμα του.

Bankable ηθοποιούς επέλεξε ο Laurent Tirard για το μολιερικό project του, γιατί έτσι ήθελε το κοινό που προτιμάει φρου-φρου και αρώματα, και όχι τόσο ιστορική πιστότητα. Για τον ίδιο λόγο, άλλωστε, ο σκηνοθέτης άφησε τη φαντασία του ελεύθερη να πλανηθεί μακριά από τα καθεαυτού ιστορικά γεγονότα και δόμησε την ταινία έτσι ώστε να καλύψει ένα εξάμηνο της ζωής του Μολιέρου, στο οποίο κανείς ερευνητής βιογράφος δεν μπόρεσε ποτέ να ρίξει φως.

Ο πιο διάσημος Γάλλος θεατρικός συγγραφέας βρισκόταν στις αρχές τις καριέρας του σε μεγάλη οικονομική δυσπραγία (κάτι μου θυμίζει αυτό) —έφτασε και μέχρι τη φυλακή για χρέη. Όταν κατάφερε να βγει, τα ίχνη του χάθηκαν εντελώς για έξι ολόκληρους μήνες, και εδώ είναι που έρχεται η σειρά του Tirard να εμφανιστεί. Φαντάζεται το Μολιέρο όλο αυτό το διάστημα δέσμιο ενός wannabe ευγενή, έχοντας όμως μεταμφιεστεί σε...Ταρτούφο. Μέχρι να απαλλαγεί από την περίεργη φυλακή του, συναντάει αυτοπροσώπως τους χαρακτήρες που επρόκειτο αργότερα να πλάσει για τη σκηνή, ο δημιουργός δηλαδή παίρνει για λίγο τη μορφή καθώς και συνδιαλέγεται με τα δημιουργήματά του, σε ένα διασκεδαστικότατο εύρημα, που επιτρέπει το θέατρο του Μολιέρου να ζωντανέψει στην οθόνη.

Ατόφιες συζητήσεις και χαριέστατα περιστατικά από το Μισάνθρωπο, το Φιλάργυρο, τον Αρχοντοχωριάτη, τις Σοφολογιότατες, διανθίζουν την ταινία και φέρνουν δάκρυα στα μάτια (δεν κατάφερα ποτέ να διαλευκάνω αν είναι τελικά από τα γέλια, ή από τη νοσταλγία των καιρών που εντρυφούσα στις ξεκαρδιστικές αυτές κωμωδίες ηθών). Αυτή λοιπόν ουσιαστικά η πιστότητα στο έργο του Μολιέρου είναι που έχει σημασία, και όχι τόσο οι ελευθερίες που πήρε ο σκηνοθέτης σχετικά με το βίο και την πολιτεία του, πράγμα για τον οποίο τον κατηγόρησαν οι purists (ή αλλιώς κολλημένοι, δυστυχώς πάντα υπάρχουν και τέτοιοι).

Συμπερασματικά, η ταινια είναι εξαιρετική για τρεις βασικούς λόγους: ασχολείται με μια ιστορική φυσιογνωμία κατά τρόπο ανάλαφρο και διασκεδαστικό (χωρίς τις βαρύγδουπες συνιστώσες των κλασικών biopics), είναι γεμάτη όμορφους πρωταγωνιστές και δίνει μια γεύση από όλα μαζί τα θεατρικά του Μολιέρου μονομιάς. Όμως, επειδή δεν δύναμαι να το δω από το πρίσμα του εντελώς ανίδεου (όσον αφορά το έργο του Μολιέρου πάντα), αφήνω το ενδεχόμενο ανοιχτό να αντιμετωπιστεί με αρνητική διάθεση από όσους δεν αγαπούν τις ταινίες εποχής, το θέατρο, το βασισμένο σε λογοπαίγνια και άλλες συγγραφικές τεχνικές χιούμορ ή όλα τα παραπάνω μαζί.

Thursday, April 19, 2007

Κάννες εν όψει!

Η 60η διοργάνωση του Φεστιβάλ των Καννών ανακοίνωσε σήμερα λεπτομερώς το πρόγραμμα, τις κριτικές επιτροπές και τα σχετικά. Είδαμε, καταρχήν, ότι το γαλλικότερο των Φεστιβάλ ρίχνει απείρως τους Γάλλους: πρόεδρος στέφθηκε για φέτος ο Βρετανός Stephen Frears και το μόνο μέλος εκ Γαλλίας είναι διαμετρήματος...Michel Piccoli. Η Maggie Cheung βέβαια είχε μια φορά κι έναν καιρό γάλλο σύζυγο και μεγάλη πέραση στη χώρα, οπότε φαντάζομαι σκέφτηκαν ότι μετράει για δικιά τους, ειδικά από την Irma Vep και μετά.

Σνομπάρει, όμως( η διοργάνωση, όχι η Maggie), τους γάλλους και στην επιλογή των ταινιών: μετά βίας χώρεσε τη νέα Breillat και το νέο Honoré στο πρόγραμμα και, για φαντάσου, ως ταινία λήξης επέλεξε ταινία του καναδού (που κάποτε ασχολήθηκε με τους Βάρβαρους) Denys Arcand —θ’ ακούσουν οι απαρηγόρητοι έστω κάτι σαν...γαλλικά, αν μη τι άλλο. Για να παρουσιάσει τις διάφορες τελετές επελέγη η Γερμανίδα ωραία Ελένη Diane Kruger, και το μόνο παρήγορο είναι ότι η Valeria Bruni-Tedeschi θα παρευρεθεί διαγωνιζόμενη μεν, ως σκηνοθέτρια δε (στο τμήμα Un certain Regard).

Άλλα αξιοσημείωτα: διαγωνίζεται η κυπριακή ταινία μικρού μήκους Το όνομα του Σπουργιτιού (πόσο καιρό έχουν ν’ ακούσουν ελληνικά σ’ αυτό το φεστιβάλ, άραγε, λες από το "Στέλλα, κρατάω μαχαίρι;") και εκδηλώνεται κατάφωρη συμπάθεια προς τους ανθρώπους των γραμμάτων: δύο αγαπημένοι συγγραφείς, ο νομπελίστας γείτονας Orhan Pamuk και ο Jean-Marie Gustave Le Clezio θα κρίνουν ταινίες με τα δικά τους γεμάτα εικόνες-που-δε-βλέπεις-μα-διαβάζεις μάτια.


Wednesday, April 04, 2007

Sans toit ni loi (1985)

Δεν είναι η πρώτη φορά που η Agnès Varda ασχολήθηκε αποσπασματικά με τη ζωή μιας νέας χωρίς σαφείς προοπτικές. Ήδη στο Cléo de 5 à 7 μας έκανε συμμέτοχους της ζωής φιλόδοξης νεαράς αοιδού από τις πέντε μέχρι τις επτά (την ώρα που οι Γάλλοι συναντούν τις ερωμένες τους). Εκεί, παρόλη την διάχυτη αναστάτωση εξαιτίας πιθανής αρρώστιας, η Varda δίνει περιθώρια στην πρωταγωνίστριά της για μια κάποια ελπίδα. Μάταια ελπίδα, για ζωή dite επιτυχημένη, φορτωμένη φρου-φρου και αρώματα και αναγκαστικούς εραστές-χρηματοδότες.

Η βραβευμένη Sandrine Bonnaire ως Vagabond αντιθέτως, ζει μόνο για το σήμερα, όντας πράγματι δίχως σκεπή ούτε νόμο. Την παρακολουθούμε για αρκετές μέρες και ξέρουμε εκ των προτέρων ότι είναι οι τελευταίες της. Τη βλέπουμε μέσα από τα μάτια άλλων, όσων έπεσαν τυχαία πάνω της και έγιναν στιγμιαία έστω αίτιο να διακόψει την περιπλάνησή της. Ξέρουμε το όνομά της, Mona Bergeron, φαίνεται ότι ψάχνει την ελευθερία, από που ήρθε δεν το αποκαλύπτει ποτέ, που πάει ούτε η ίδια δε γνωρίζει.

Εχθροί της πλέον δεν είναι ο απύθμενος και απαιτητικός νους της, ούτε η καταναγκαστική κοινωνία, ούτε το πιεστικό περιβάλλον της. Έφυγε απ' όλα θαρρετά και έμεινε αντιμέτωπη με τις πρωτόγονες απειλές της φύσης: την παγωνιά, την πείνα, τους επικίνδυνους περαστικούς. Ίσως αυτό της έμενε να κάνει, γιατί είχε φορτωθεί πολλά στις πλάτες της και ήθελε να τα πετάξει. Ένα backpack αντέχεται πιο εύκολα. Το βάρος του, τουλάχιστον, είναι συγκεκριμένο.

Τι κι αν ένας λάκκος στην εξοχή έγινε το νεκροκρέββατό της. Κατάφερε το δυσκολότερο: νίκησε τις προσωπικές της σειρήνες. Γύρισε την πλάτη στο βόλεμα, μπόρεσε για λίγο να γίνει ελεύθερος άνθρωπος που δε λογοδοτεί σε κανένα θεό ή θνητό.