International Aids Day with House of Boys

The 1st of December is the International Aids Day, a day dedicated to the War of Humanity vs HIV. Aids is a problem that touches us all, men, women, gays and straights, but you know that already, don't you? I will cut the preaching short and continue to mix good causes with cinema, as always. Just to add how much I miss my Athenian days, when with my friend Julie I was attending every singe Anti-Aids screening. Morbid I was, oh dear. Like when I wanted to write a piece on Cancer on the Screen and my prof found my idea scary. Life is hard, let's face it.

Η ουτοπία της αγάπης ή η εξερεύνηση του γυναικείου/ανδρικού φύλου: En Soap (2006)

Η αγάπη είναι ουτοπική. Σε αυτό το αξίωμα βασίζεται η πρώτη ταινία της Pernille Fischer Christensen πριν προχωρήσει παρακάτω. Το δεύτερο αξίωμα στο οποίο ακουμπάει, είναι ότι το low budget movie θέλει πρωτότυπο σενάριο ή/και χειρισμό για να μην καταλήξει crap movie.

Συλλήβδην, το En Soap βγάζει ασπροπρόσωπη τη νεαρή δημιουργό του για όλες τις επιλογές της, αφού εφαρμόζει ικανά τα δυο παραπάνω. Θα μου πείτε όμως: δεν είναι τρελή banalité να στηριχτείς σεναριακά και θεματικά στην ουτοπία της αγάπης; (εντωμεταξύ, λόγω της ταυτοσημίας της λέξης "έρωτα" και "αγάπης" στα αγγλικά, όσα η σκηνοθέτης μας έλεγε αναφερόμενη στον όρο "love", θεωρούμε ότι αναφερόταν στην αγάπη, όχι στον έρωτα). Διττή απάντηση σας περιμένει: είναι μεν, αλλά... Ότι από τότε που γεννηθήκαμε βαρεθήκαμε να βλέπουμε ανθρώπους των τεχνών και των γραμμάτων να δημιουργούν σπαζοκεφαλιάζοντας επάνω σ΄αυτό το θέμα, ισχύει. Αλήθεια επίσης είναι —και εδώ βρίσκεται η ανατροπή— ότι οι σεξουαλικές παρεκκλίσεις (ή πως σκατά τις λένε στο straight world) δεν είχαν ιδιαίτερα εξερευνηθεί από τις εικαστικές τέχνες παλαιότερα, λόγω ταμπού, κοινωνικών norms κτλ.

Πως μπορείς να οπτικοποιήσεις ωραία και καλά, και κυρίως πρωτότυπα, the impossible of love εκμεταλλευόμενος τα παραπάνω; Παίζοντας με την έννοια αρσενικού/θηλυκού και κάθε είδους αναπαραστατικό στερεότυπο και πετώντας στον κάλαθο των αχρήστων όλα τα συμβατικά ερωτικά ανταμώματα, το En Soap επιλέγει τον καινοτόμο δρόμο να μιλήσει για μια δυναμική, όμως ξανθιά, κάπως άγαρμπη και με υποψία αντρικής κοψιάς ιδιοκτήτρια beauty parlor που παρατάει τον άντρα της και αρχίζει να έχει ακατανόητα αισθήματα για μια τραβεστί.

Σίγουρα, οι transgender situations είναι πολύ in και αρέσουν στο κοινό. Στη χαρακτηρολογία όμως είναι που η ταινία κερδίζει τις εντυπώσεις. Αυτό το αχανές πλην όμως ευφυές μπέρδεμα των στερεοτύπων κάνει την ταινία ό,τι είναι και την καθιστά ίσως καλό μάθημα συγγραφής σεναρίου για πρωτάρηδες (αλλά, πάλι, στην Ελλάδα όλοι πρωτάρηδες μπορούν να θεωρηθούν απ’ τα πονήματά τους). Μπορεί αρχικά να φαίνεται εμπνευσμένη από τις λαβυρινθώδεις σχέσεις ηρώων σαπουνόπερας (η ίδια η σκηνοθέτρια ομολόγησε τα παιδικά της βιώματα με Dynasty, Dallas etc), όμως είναι πολλά παραπάνω.

Θα αναφέρω λίγα μόνο απ’ όσα επιχειρούν ανατροπή προτύπων και παντελή απελευθέρωση των ορίων που χωρίζουν τα φύλα, τους συνδυασμούς τους και την αντιστοίχηση χαρακτηριστικών γνωρισμάτων τους (εξωτερικών και εσωτερικών). Στο En Soap η γυναίκα ( η εξαιρετική και σταρ στην πατρίδα της Trine Dyrholm) είναι δυναμική, ο "άντρας" της υπόθεσης, ενώ ο άντρας( ο παραδόξως straight David Dencik) είναι βασικά τραβεστί και τρασνσέξουαλ εν αναμονή --έχει κάνει αίτηση αλλαγής φύλου και περιμένει εναγώνια απάντηση. Αυτή κυκλοφορεί με αθλητικό παράστημα και περιβολή κουβαλώντας κιβώτια και κρεβάτια κατά τη μετακόμιση, ενώ αυτός, όταν του χτυπάει την πόρτα για να δώσει χέρι βοηθείας με το κουβάλημα, ανοίγει τσακισμένος και αδύναμος από την εσωτερική του πάλη: φοράει περούκα που δε του στέκεται καλά, τσιμπιδάκια στη φράτζα, κοριτσίστικα ρούχα και παπούτσια και μοιάζει πολύ πιο ευάλωτος σωματικά απ’ αυτήν. Δε διστάζει, πάντως, να επιτεθεί στον πρώην άντρα της, όταν αυτός χειροδικεί εναντίον της σε μια του επίσκεψη.

Η δυναμική ξανθιά έλκεται από την τραβεστί γειτόνισσα, ένας θεός ξέρει από τι: την απόδειξη του ανδρισμού όχι πάντως, περισσότερο από την γυναικεία πλευρά του. Έχει πλέον μια κολλητή που της ράβει κουρτίνες με φραμπαλά στο τελείωμα και αυτή ως ανταπόδωσε του/της κάνει παρέα στο τηλεοπτικό binging με σαπουνόπερες. Αυτός/η κλαίει με τα δακρύβρεχτα μελό, αυτή τον/την βοηθάει να χρησιμοποιήσει σωστά το μακιγιάζ. Δυστυχώς,αυτός έχει τα γεννητικά του όργανα κολλημένα με σελλοτέηπ και οραματίζεται την οριστική αποκοπή τους και αυτό καθιστά ένα άλλο επίπεδο της σχέσης μεταξύ τους σχετικά αδύνατο. Άρα, την εντελή αγάπη σχετικά αδύνατη. Αλλά πάλι, γιατί να είναι όλα όπως τα έχουμε συνηθίσει. Υπάρχουν άπειροι δρόμοι λιγότερο ταξιδεμένοι εκεί έξω .

Short note: Ακόμη και η χρήση του τραγουδιού Cripple and the Starfish των Antony and the Johnsons στους τίτλους τέλους (το οποίο επιβάλλεται ακούσετε ολόκληρο πριν βγείτε από το σινεμά), δίνει με μουσική ευγλωττία και λόγω της αμφίσημης φωνής του τραγουδιστή (είναι ανδρική ή γυναικεία; αναρωτιέται όποιος δε γνωρίζει τον καλλιτέχνη) το ανυπόστατο του καθορισμού του φύλου στο σύγχρονο κόσμο.

Athens 1st Gay and Lesbian Film Festival

Ω, τι πρόοδος, ήταν η πρώτη μου αντίδραση, κι όχι άδικα. Επιτέλους θυμηθήκαμε τι, μεταξύ άλλων, μας λείπει τον 20ο αιώνα στην Αθήνα. Κάλλιο αργά, παρά ποτέ. Το πρώτο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ Ομοφυλοφιλικών ταινιών της Αθήνας είναι γεγονός, την εποχή που το queer cinema είναι αλλού τόσο δεδομένο, όσο και ξεπερασμένο, αφού ακόμη και κατεξοχήν queer δημιουργοί όπως ο Francois Ozon βαρέθηκαν τις πολλές queer αναφορές και γυρίζουν ταινίες εποχής.

Με μεγαλόκαρδη οικονομική ενίσχυση από το Κέντρο Ελληνικού Κινηματογράφου (!) άνοιξε χθες στο Τριανόν το νέο φεστιβάλ-θεσμός με το παράπονο της Μαρίας Cyber ότι διαρκεί μόνο 4 μέρες. Η προβολή της εναρκτήριας ταινίας Bubble (Ha-Buah, 2006) για τη ζωή straight και gay νέων στο Τελ Αβίβ έγινε παρουσία του σκηνοθέτη Eytan Fox και ακολούθησε Q&A . Με αρκετά καλή επιλογή ταινιών για τις υπόλοιπες μέρες --θα δούμε και το απροσδόκητο En Soap της Pernille Fischer Christensen, καθώς και αγαπημένες ταινίες του Γιάνναρη και του Δήμα-- το Φεστιβάλ θα διαρκέσει ως την Κυριακή με προβολές από τις απογευματινές μέχρι τις μεταμεσονύκτιες ώρες. Για τους απόντες, θα υπάρχει ζωντανή αναμετάδοση των πάντων στο διαδικτυακό mindradio.

50th LFF-Πειραματισμοί και καινοτομίες

Η βροχή δεν τελειώνει ποτέ στο Λονδίνο, ούτε και η βροχή νέων ταινιών στο Φεστιβάλ. Ειδικά φέτος, πέρα από ποικιλία σταρ και θεαμάτων, δείχνει μεγαλύτερη αγάπη στον πειραματισμό και το avant-garde, για να ανοίξει νέους δρόμους με την επέτειό του.

Offscreen λέγεται η εφιαλτική προσπάθεια ενός ευτραφούς Γερμανού(Nicolas Bro) να κάνει μια ταινία για την αγάπη, Wild Tigers I have known πάλι είναι ο τίτλος ενός τραγουδιού που υπό τους ήχους του ένα μοναχικό δεκατριάχρονο ανακαλύπτει τη σεξουαλικότητά του. Όσο για τον Kenneth Anger και τους δικούς του πειραματισμούς, που παρουσιάζονται σε retrospective στο Φεστιβάλ, αυτούς τους γνωρίζετε ήδη, από Scorpio Rising μέχρι το Fireworks και ακόμη πιο πέρα.

Διάθεση για καινοτομίες δείχνουν και καθιερωμένοι σκηνοθέτες όπως ο Lars von Trier που μετά τη ζαλιστική κινηματογράφιση σύμφωνα με τους κανόνες του δόγματος, αποφάσισε να παραχωρήσει τη θέση του σε έναν...υπολογιστή. Στη νέα δανέζικη κωμωδία του The Boss of it All χρησιμοποιεί μια νέα μέθοδο, την Automavision, που επιτρέπει σε ένα pc να επιλέξει ποια από τα πλάνα που παίρνουν σταθερές κάμερες θα χρησιμοποιηθούν για την ταινία. (Ο εφιάλτης των ηθοποιών, αφού αδυνατούν πια να επιδείξουν την καλή τους γωνία!) Ασπρόμαυρα παιχνίδια χωρίς συνδετικό story αποφάσισε να παίξει και ο Moodysson, που πολλοί θέλουν να τον βλέπουν ως το νέο Bergman.

Άλλη τάση του Φεστιβάλ είναι φέτος το...φαγητό. Μάλιστα, πάνελ ειδικών θα προβληματιστεί γύρω από τον τίτλο Food for Thought, με αφορμή μια σειρά από ταινίες με θέμα τη βιομηχανία τροφίμων, όπως το Black Gold των Mark and Nick Francis και Fast Food Nation του Linklater.

Τέλος, A Portrait of London ονομάζεται ένας ακόμη ψηφιακός πειραματισμός για τις μάζες, που εκτελέστηκε υπό την καθοδήγηση του Mike Figgis. Εικόνες της πρωτεύουσας θα παρουσιαστούν σε υπερμεγέθη οθόνη στην Trafalgar Square στις 27, για τον εορτασμό τον πενήντα χρόνων του Φεστιβάλ και για την ανάδειξη του κινηματογραφικού potential της πόλης.

Francois Ozon σε μισώ!

Ένας «φίλος» μου επιμένει ότι έχω μια περίεργης υφής αδυναμία: to fall for gay men. Νομίζει, μάλιστα, ότι όταν βλέπω το Francois με τέτοιες θερμοκρασίες με πιάνουν κάψες και πρέπει να πηγαίνω για τρέξιμο για να ξεδώσω. Δε φαντάζεστε πόσο τραβηγμένα μου φαίνονται όλα αυτά, ειδικά τώρα, ειδικά για το συγκεκριμένο κακομαθημένο σκηνοθέτη-σταρ. Γιατί, όχι μόνο δε μου προκαλεί ιδιαίτερη αίσθηση, αλλά τώρα τελευταία άρχισα να τον μισώ κιόλας.

Για να εξηγηθώ, νομίζω ότι είναι η δυστυχής κατάληξη κάθε απόπειράς μου να ενσκήψω με ευλάβεια σε ένα οποιοδήποτε θέμα που σχετίζεται με κάποιο αντρικό πρόσωπο που ασχολείται με το επάγγελμα. Ειλικρινά, δε θυμάμαι να μου χει συμβεί με γυναίκα. Αυτές, είτε τις μισώ είτε τις αγαπώ εξαρχής, και η πρώτη εντύπωση δύσκολα αλλάζει. Οι σκηνοθέτες όμως είναι κάτι σαν μπουκέτο κόκκινα τριαντάφυλλά με άρωμα ρίγανης. Το βλέπεις θελκτικό, αποτολμάς να το μυρίσεις και απογοητεύεσαι από τη μπανάλ ευωδιά...

Ο François Ozon άρχισε να ακούγεται με τις προκλητικές μικρού μήκους ταινίες του. Οι εμμονές του άρχισαν να βγαίνουν στο φως πολύ σύντομα, με το που μπήκε στη σχολή δηλαδή. Φανταστείτε τι τράβηξαν εκεί στη Femis με τις πατροκτονίες, τις μητροκτονίες και τα τρίο με υπηρέτριες. Μετά το Victor, όπου διαδραματίζονται τα παραπάνω—με προάγγελο το ακόμη παλιότερο πόνημά του σε super8 Photos de Famille—παρόμοια θέματα ανέλυσε στο Sitcom και αλλού και...έπεται συνέχεια.

Όποιος ανακατεύεται με τα πίτουρα τον τρων οι κότες, λέει μια παροιμία, αλλά εγώ που επέλεξα εντελώς ξαφνικά να αλλάξω το θέμα έρευνάς μου και να ανακατευτώ αντί με κάτι ελληνικό, θηλυκό και οικείο σε κάτι γαλλικό, queer και άπιαστο, περιμένω να με φάνε οι μεταμοντέρνες και δη κενές ανησυχίες. Άρχισα να ψάχνω με μεγάλη όρεξη να βρω το σεντούκι με τα χρυσά φλουριά και βρίσκω...σοκολατάκια τζοκόντα. Έψαχνα, με προτροπή άλλου καλοθελητή, για πεπαλαιωμένο μισογυνισμό, και με δική μου πρωτοβουλία για τάση του Ozon να σπάει τα ταμπού, να κριτικάρει τη μπουρζουαζία, να φέρνει τα πάνω-κάτω και να προτιμάει να ασχολείται με τη δημιουργία περίπλοκων γυναικείων, και όχι αντρικών, χαρακτήρων. Αν όντως ήταν έτσι, θα μπορούσα τουλάχιστον να τον συμπαθήσω για το σχετικά επαναστατικό, όχι απαραίτητα πρωτοπόρο, πνεύμα του.

Εντελώς απρόσμενα, άρχισα να βρίσκω άλλα πράγματα. Παιχνιδιάρικη διάθεση, εκλεκτικισμός, ανακάτεμα κινηματογραφικών ειδών, ειρωνεία και αυτο-αναφορικότητα, πολυεπίπεδα κείμενα και εικόνες για διεστραμμένους σινεφίλ. Η επιδημία του μετα-μοντερνισμού εξαπλώνεται ύπουλα, όχι όμως στην καλύτερή της έκφανση. Ενώ όλα αυτά θα μπορούσαν να οδηγήσουν κάπου, να υπάρχει τελοσπάντων και ένα κάποιο συμπέρασμα, αυτό που βασανιστικά φοβάμαι, βλέπω ότι συμβαίνει. Ωραίες οι ταινίες του Ozon, καλή η εμμονή του με την ευχαρίστηση—φιλμική και μη—αλλά μέχρι εκεί. Ζήτω η επιφάνεια! τολμώ να ανακράξω. Μακάρι να υπήρχε και ουσία για να ασχοληθώ μαζί της. Μακάρι να τη βρω ψάχνοντας. Αλλά ήδη μου θυμίζει όλο αυτό την ιστορία με τους εικονολάτρες και τους εικονομάχους. Ο αγαπητός Francois ερωτεύτηκε τις εικόνες τόσο πολύ, που τις έκανε είδωλα και τις λατρεύει for their own sake. Οι εικόνες του δεν έχουν ψυχή ούτε σκιά, είναι μαγευτικές αλλά ανούσιες, τελικά.