LFF: Ελληνική συμμετοχή: Blackberries(2005):

Φέτος, για καλή μας τύχη, υπάρχει έστω και μία ελληνική συμμετοχή στο Λονδίνο. Μόνο μία. Και μόνο...μικρού μήκους.(άντε, του χρόνου με feature film!)

Ο λόγος για την ταινία Blackberries του Νικόλα Πανουτσόπουλου που βραβεύτηκε πέρυσι στη Δράμα στην κατηγορία Έλληνες του Κόσμου και έκανε καλή εντύπωση και σε αρκετά διεθνή φεστιβάλ. Έμαθα, σε συζήτηση με τον σκηνοθέτη ότι εδώ και λίγα χρόνια ισχύουν μερικοί ανεκδιήγητοι κανόνες σχετικά με την ‘ελληνικότητα’ των ταινιών. Δεν αρκεί, όπως σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, συγκεκριμένο ποσοστό των δημιουργών και όσων εργάστηκαν γι’ αυτήν να έχουν Ελληνική εθνικότητα, αλλά πρέπει η ταινία να είναι γυρισμένη στην ελληνική γλώσσα! Τυπικά λοιπόν η ταινία θεωρείται αμερικάνικη. Στο πρόγραμμα του Φεστιβάλ πάντως, η ταινία έχει χώρες παραγωγής USA και Greece.

Το Blackberries προβάλλεται μαζί με άλλες διεθνείς ταινίες μικρού μήκους σε πρόγραμμα που ονομάζεται Death to Short Film στο NFT3 και είναι φυσικά sold out. Παρακολουθεί το μικρό Alex που μεγαλώνει στη μεξικάνικη συνοικία του Los Angeles με κατά τι μεγαλύτερα όνειρα απ’ ότι του επιτρέπει η κοινωνική του θέση...

Ο πόλεμος στα Βαλκάνια δεν έχει τελειώσει: Esma’s Secret(2006)

Στο Σεράγεβο οι πληγές του πολέμου είναι ακόμη ανοιχτές, όπως αποτυπώνει στην ταινία της η Jasmila Zbanic. Η ταινία που κέρδισε τη Χρυσή Άρκτο στο Βερολίνο και έκανε αίσθηση στο Sundance και αυτές τις μέρες στο Φεστιβάλ του Λονδίνου ασχολείται με τα πληγωμένα Βαλκάνια πιστοποιώντας την ανάγκη για μεγαλύτερη συνειδητοποίηση εκ μέρους όλων μας των συνεπειών του πρόσφατου πολέμου στη Γιουγκοσλαβία. Του πολέμου που χώρισε την άστοχα ενωμένη χώρα και ρήμαξε τους λαούς που την αποτελούσαν και τους γείτονές τους.

Ενώ τα μίντια έχουν πια αφήσει αυτό τον πόλεμο πίσω τους, οι γυναίκες των Βαλκανίων, όσο και να θέλουν, δεν καταφέρνουν να ξεχάσουν. Μαζικές δολοφονίες, ομαδικοί τάφοι που ανοίγονται για να αναγνωριστούν τα πτώματα, παιδιά καρποί βιασμών που εμπαίζουν το μητρικό ένστικτο. Ενώ οι στρατιώτες που πολέμησαν στο μέτωπο είναι άντρες, οι γυναίκες είναι αυτές που υποφέρουν μακροπρόθεσμα. Όσες έχασαν τον άντρα, το γιο, τον πατέρα τους. Όσες ένιωσαν τη βία αντί την αγάπη και κλείστηκαν στον εαυτό τους χωρίς να μπορέσουν να αισθανθούν πάλι γυναίκες.

Αυτό τον κρυμμένο κόσμο αποκαλύπτει η ταινία της Zbanic με ευαίσθητη γυναικεία ματιά υποβοηθούμενη από εξαιρετικές ερμηνείες. Μια ιστορία μάνας και κόρης: η Έσμα και η Σάρα ζουν στη συνοικία Grbavica του Σεράγεβο και έχουν να αντιμετωπίσουν όχι μονάχα τη φτώχια και την απουσία του πατέρα, αλλά και ένα σκληρό μυστικό. Σκηνές στο κέντρο ψυχολογικής υποστήριξης γυναικών της περιοχής βαραίνουν την ατμόσφαιρα και δείχνουν τη δυσκολία των γυναικών να ξεχάσουν. Για την Έσμα πάντως η εξομολόγηση της φρικτής εμπειρίας της είναι το πρώτο βήμα προς τη λήθη και τη γιατρειά. Για όλους τους υπόλοιπους είναι ευκταίο να κρατηθεί ζωντανή η μνήμη, ως μόνο εχέγγυο για τη διατήρηση της ασταθούς ειρήνης.

50th LFF-Πειραματισμοί και καινοτομίες

Η βροχή δεν τελειώνει ποτέ στο Λονδίνο, ούτε και η βροχή νέων ταινιών στο Φεστιβάλ. Ειδικά φέτος, πέρα από ποικιλία σταρ και θεαμάτων, δείχνει μεγαλύτερη αγάπη στον πειραματισμό και το avant-garde, για να ανοίξει νέους δρόμους με την επέτειό του.

Offscreen λέγεται η εφιαλτική προσπάθεια ενός ευτραφούς Γερμανού(Nicolas Bro) να κάνει μια ταινία για την αγάπη, Wild Tigers I have known πάλι είναι ο τίτλος ενός τραγουδιού που υπό τους ήχους του ένα μοναχικό δεκατριάχρονο ανακαλύπτει τη σεξουαλικότητά του. Όσο για τον Kenneth Anger και τους δικούς του πειραματισμούς, που παρουσιάζονται σε retrospective στο Φεστιβάλ, αυτούς τους γνωρίζετε ήδη, από Scorpio Rising μέχρι το Fireworks και ακόμη πιο πέρα.

Διάθεση για καινοτομίες δείχνουν και καθιερωμένοι σκηνοθέτες όπως ο Lars von Trier που μετά τη ζαλιστική κινηματογράφιση σύμφωνα με τους κανόνες του δόγματος, αποφάσισε να παραχωρήσει τη θέση του σε έναν...υπολογιστή. Στη νέα δανέζικη κωμωδία του The Boss of it All χρησιμοποιεί μια νέα μέθοδο, την Automavision, που επιτρέπει σε ένα pc να επιλέξει ποια από τα πλάνα που παίρνουν σταθερές κάμερες θα χρησιμοποιηθούν για την ταινία. (Ο εφιάλτης των ηθοποιών, αφού αδυνατούν πια να επιδείξουν την καλή τους γωνία!) Ασπρόμαυρα παιχνίδια χωρίς συνδετικό story αποφάσισε να παίξει και ο Moodysson, που πολλοί θέλουν να τον βλέπουν ως το νέο Bergman.

Άλλη τάση του Φεστιβάλ είναι φέτος το...φαγητό. Μάλιστα, πάνελ ειδικών θα προβληματιστεί γύρω από τον τίτλο Food for Thought, με αφορμή μια σειρά από ταινίες με θέμα τη βιομηχανία τροφίμων, όπως το Black Gold των Mark and Nick Francis και Fast Food Nation του Linklater.

Τέλος, A Portrait of London ονομάζεται ένας ακόμη ψηφιακός πειραματισμός για τις μάζες, που εκτελέστηκε υπό την καθοδήγηση του Mike Figgis. Εικόνες της πρωτεύουσας θα παρουσιαστούν σε υπερμεγέθη οθόνη στην Trafalgar Square στις 27, για τον εορτασμό τον πενήντα χρόνων του Φεστιβάλ και για την ανάδειξη του κινηματογραφικού potential της πόλης.

50th London Film Festival

Δεν άρχισε ακόμη, όχι, όπου να ναι όμως αρχίζει. Από τις 18 Οκτώβρη το NFT και το Leicester Square θα πήξει στον κόσμο και τους διάσημους που θα μπαινοβγαίνουν μουλωχτά στα σινεμά για να μην τους πάρουν χαμπάρι οι θαυμαστές. Τελευταίες μέρες με τις δημοσιογραφικές προβολές να ψιλοκουράζουν πια, και όλους να ζητάνε το real thing.

Η ζεστούλα του Λονδίνου πάντως μας έκανε πιο ανεκτικούς προς τις σημερινές ταινίες που ήταν κάπως ειδικής υφής. Ούτε μία με κλασικό narrative, λίγη δράση και τέτοια, σήμερα ήταν η μέρα του θριάμβου του κινηματογράφου ως τέχνη με ιδιοτροπίες, ειδικά για τους κριτικούς που τα αντέχουν όλα.

Από τα experimenta το Wild tigers I have known είναι πραγματικά όμορφο, σχεδόν υπνωτιστικό και προκλητικό μαζί. Δεκατριάχρονο παιδάκι που ανακαλύπτει τη σεξουαλικότητά του σε ένα καθόλου μα καθόλου τυπικό coming of age φιλμ. Ηλεκτρονικοί ήχοι που ζαλίζουν μαζί με Nina Simone, φωτογραφία όλο χρώμα, σκιές και θολούρα—ο Cam Archer έκανε μεγάλη προσπάθεια να παρουσιάσει μια απλή ιστορία με τον πιο αντισυμβατικό τρόπο. Σε ορισμένες στιγμές μοιάζει με δραματοποιημένο ντοκυμαντέρ, ύστερα με Derek Jarman. Αποπνέει τόση καλλιτεχνική αύρα που έπεισε και το Gus Van Sant να γίνει executive producer της προσπάθειας. Εκτός των άλλων, η ταινία έχει δυο πρωταγωνιστές to die for. (Όσο παιδάκια κι αν είναι)

Για ντοκυμαντέρ με μακάβριο θέμα, πάρτε μια γεύση από το The Bridge. Ο σκηνοθέτης εμπνεύστηκε από το μεγάλο αριθμό απογοητευμένων που έδιναν τέλος στη ζωή τους πηδώντας από τη γέφυρα Golden Gate του San Francisco και τους αφιέρωσε μια ταινία. Έψαξε τους φίλους και τους γνωστούς τους, τους περαστικούς που τους είδε τη στιγμή της βουτιάς, προσπάθησε να βρει λόγους και αιτίες εκεί που οι γενικεύσεις δε χωράνε, γιατί άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου.

Όσο για τον Ιρανικό κινηματογράφο, φαίνεται ότι καλά κρατεί. Αυτή τη χρονιά μας έφερε μέχρι εδώ μια ακόμη κουραστικά (και όμορφα) μονότονη ταινία, το Time Froze, που φιλοδοξεί κυρίως να επιδείξει το υποκριτικό tour de force της πρωταγωνίστριας. Όχι μόνο υποκριτικό, αλλά και αθλητικό ίσως, αφού όντας έγγυος περπατάει χιλιόμετρα σε εξοχή που το χιόνι της φτάνει μέχρι το γόνατο και παραμιλάει για μια χαμένη αγάπη που θέλει να περάσει κάποια φανταστικά σύνορα για να τη βρει ξανά. Η Ali-Reza Amini σε μεγάλα κέφια, προσπαθεί να μας χώσει στο κεφάλι μεταφορικά τα βάσανα που περνάει η γυναίκα, δυστυχώς βασανίζοντάς μας με τη σειρά της.

Δε πειράζει όμως. Έπονται τα λαμπερά gala screenings και θα πάρουμε το αίμα μας πίσω. Δε λέω, είμαστε υπέρμαχοι της κουλτούρας, αλλά και λίγο θέαμα δεν έκανε ποτέ κακό σε κανέναν.

Θέατρο: Μάρτυς Κατηγορίας

Άνοιξα τη νέα σαιζόν με μια κλασική αξία: την Κάτια, που μετά και την επιτυχία της στο Βέρα στο Δεξί ξαναβρήκε σύσσωμο το πολυπληθές κοινό της.

Η Ρόμελ, Γερμανίδα παντρεμένη με Άγγλο θα αναγκαστεί να προσέλθει ως μάρτυρας στη δίκη του άντρα της, που κατηγορείται για τη δολοφονία μιας γηραιάς κυρίας με μεγάλη περιουσία. Ένας γνωστός δικηγόρος, παρακάμπτει την πρόσφατη απόσυρσή του από τις δικαστικές διαμάχες για λόγους υγείας και αποφασίζει να τον υπερασπιστεί, πεπεισμένος για την αθωότητά του. Η εξέλιξη είναι απρόβλεπτη, με ένα ακόμη πιο απρόβλεπτο twist στο τελευταίο πεντάλεπτο, αντάξιο μιας Άγκαθα.

Το ανέβασμα είχε κάτι παράξενο: ήταν διανθισμένο με υπερβολικές χιουμοριστικές στιγμές, πράγμα που ουδέποτε φανταζόμουν ότι θα έδενε με το κλίμα μυστηρίου ενός αστυνομικού έργου. Ίσως είχα άδικο, αν κρίνω από τη θετική αντίδραση του κοινού. Από την άλλη, το χιούμορ έκλεινε τις τρύπες της σκηνοθεσίας: οι σχοινοτενείς ανακριτικές και δικαστικές σκηνές δεν κατάφερναν να αποκτήσουν ενδιαφέρον ούτε με την ενοχλητική χρήση της ηχούς, ούτε με τους εκκωφαντικούς θορύβους που τις συνόδευαν. Γενικά ο ήχος δεν ήταν το φόρτε της παράστασης. Ο φωτισμός ήταν αλλού καλαίσθητος, αλλού άγγιζε τα όρια του κιτς, όπως στη σκηνή με τη δικαστική έδρα να στολίζεται με απερίγραπτα λαμπιόνια. Έξυπνη πάντως η λύση να χρησιμοποιούνται μέλη του κοινού που έχουν εκ των προτέρων δηλώσει ενδιαφέρον ως ένορκοι κατά τη διάρκεια της δίκης.

Παρόλο το μέτριο στήσιμο, η υποκριτική είχε εδώ την τιμητική της. Πρώτη η είσοδος της Μουτούση ως αυστηρή/ μπριόζα νοσοκόμα ανεβάζει το θεατή, έπεται ο Κατρανίδης να προσπαθεί με σκανταλιές να της τη σκάσει. Ο νεαρός συνάδελφος του Κατρανίδη ήταν κάπως άτονος, το ίδιο και ο Σπυρόπουλος, τουλάχιστον στην παράσταση που είδα. Συχνά, παράσταση με παράσταση έχει μεγάλη διαφορά ως προς το ενεργειακό πεδίο και τη διαδραστικότητα ηθοποιού-θεατή. Η αγωνία για την είσοδο της φαινομενικά femme fatale της παράστασης κορυφώνεται, μέχρι που η είσοδος της Δανδουλάκη δικαιώνει την αναμονή. Κομψά σύνολα υψηλής ραπτικής από τη Λουκία και τσάντες-φάκελοι συνδυάζονται με κατάξανθη κόμη, που δυστυχώς ήθελε κάποια τροποποίηση για να κολακεύει περισσότερο της γωνίες της πρωταγωνίστριας. Άψογα η φιγούρα και το παίξιμο αναδύουν την αύρα μυστηρίου που περικλείει τη γερμανίδα Ρόμελ, το ίδιο και οι γερμανικοί στίχοι. Κάπως αμήχανη η προσπάθεια αναδημιουργίας του image της Marlene μέσω της Κάτιας, αλλά δίχως τη σύγκριση, το αποτέλεσμα είναι καλό.

Γενικά μια προσεγμένη παράσταση στο κλασικό στυλ που μας συνηθίζουν οι Πλωρίτης-Δανδουλάκη. Μην περιμένετε βέβαια ότι θα δείτε πολλή Κάτια. Μάλλον ο Κατρανίδης έχει τις περισσότερες σκηνές....